| Instantie | Rechtbank Den Haag (zittingsplaats Arnhem) |
|---|---|
| Datum | 18-03-2026 |
| ECLI | ECLI:NL:RBDHA:2026:5988 |
| Zaaknummer | NL26.13434 |
| Type | Vreemdelingenrecht (art. 59 lid 1 aanhef en onder a Vw 2000) |
| Dictum | Beroep gegrond |
Feiten en procesverloop
Eiser is een derdelander uit Oekraïne met een Nigeriaans paspoort, die onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming rechtmatig verblijf had tot 4 september 2025. Op 10 juli 2025 is aan hem een terugkeerbesluit opgelegd, waartegen hij beroep heeft ingesteld. Op 16 januari 2026 is eiser niet verschenen op een vertrekgesprek; hij stelt de uitnodiging van 8 januari 2026 niet te hebben ontvangen. Bij besluit van 10 maart 2026 is aan eiser de maatregel van bewaring opgelegd op grond van artikel 59 lid 1 aanhef en onder a Vw, met zware gronden 3c en 3i en lichte gronden 4a, 4b, 4d en 4e. Tijdens de zitting van 17 maart 2026, gehouden via beeldverbinding, heeft de minister de lichte gronden 4b, 4d en 4e laten vallen.
Standpunt eiser: zware grond 3i en lichte grond 4a worden betwist; de minister heeft onvoldoende gemotiveerd waarom niet met een lichter middel, zoals een meldplicht, kon worden volstaan.
Standpunt minister: de resterende gronden tezamen de bewaring kunnen dragen en dat een lichter middel niet toereikend was om de terugkeer te verzekeren.
Overwegingen rechtbank
- Zware grond 3i onvoldoende gemotiveerd: zware grond 3i (geen gevolg geven aan de terugkeerplicht) is onvoldoende gemotiveerd: het instellen van beroep tegen het terugkeerbesluit is een wettelijk recht en het eenmalig niet verschijnen op een vertrekgesprek, waarvan eiser heeft toegelicht de uitnodiging niet te hebben ontvangen, is onvoldoende om aan te nemen dat hij geen gevolg wil geven aan zijn terugkeerplicht.
- Lichte grond 4a onvoldoende gemotiveerd: lichte grond 4a (niet melden bij de korpschef, geen geldig inreisdocument) is feitelijk juist, maar de minister heeft onvoldoende gemotiveerd waarom hieruit een onderduikrisico voortvloeit, mede omdat eiser als voormalig ontheemde onder de Richtlijn Tijdelijke Bescherming lange tijd rechtmatig verblijf had, staat ingeschreven in de Basisregistratie Personen en over een geldig Nigeriaans paspoort beschikt.
- Slechts één grond resteert: nu de lichte gronden 4b, 4d en 4e op zitting zijn komen te vervallen en de gronden 3i en 4a niet aan de maatregel ten grondslag mochten worden gelegd, resteert nog slechts zware grond 3c; artikel 5.1b lid 1 Vb 2000 vereist echter dat ten minste twee gronden zich voordoen, zodat de enkele grond 3c de bewaring niet kan dragen.
- Lichter middel onvoldoende gemotiveerd: ook ten aanzien van het lichter middel heeft de minister onvoldoende gemotiveerd waarom geen andere afdoende maar minder dwingende maatregel dan bewaring kon worden toegepast, gelet op het eerdere rechtmatige verblijf van eiser, zijn inschrijving in de BRP en zijn traceerbaarheid op zijn woonadres.
Conclusie en gevolgen
- Uitspraak: beroep gegrond verklaard; de maatregel van bewaring is vanaf het moment van opleggen op 10 maart 2026 onrechtmatig; de rechtbank beveelt opheffing per 18 maart 2026.
- Schadevergoeding (art. 106 Vw): EUR 1.080 (9 dagen x EUR 120).
- Proceskosten: EUR 1.868.
- Rechtsmiddel: hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na bekendmaking.
Noten
- ECLI:NL:RVS:2020:829 — ABRvS 25 maart 2020: feitelijke en nadere toelichting bij de zware en lichte gronden vereist; eerbiediging van de rechten van verdediging vergt concrete vragen bij het gehoor.
- ECLI:NL:RVS:2015:674 — ABRvS 23 februari 2015: de rechter mag niet terughoudend toetsen of een lichter middel volstaat (arrest Mahdi); bewaring is rechtmatig indien de vreemdeling niet uit eigen beweging aan de vertrekplicht voldoet.
- ECLI:NL:RVS:2015:1309 — ABRvS 10 april 2015: bij oplegging van vreemdelingenbewaring moet worden gemotiveerd dat zicht op uitzetting binnen redelijke termijn bestaat en waarom geen lichter middel kan volstaan.
- Mahdi-arrest, ECLI:EU:C:2014:1320 — HvJEU 5 juni 2014: individuele beoordeling van de voorwaarden voor verlenging en van de mogelijkheid van een lichter middel (geen directe bron beschikbaar — verifieer voordat u hierop vertrouwt).