Bewaring – Non-refoulement en bewaringsgrondslag – ECLI:NL:RBDHA:2025:6038
Rb. Den Haag (zp Roermond) | 11-04-2025 | NL25.13967 | Bewaring – Marokko – geen refoulementbeoordeling – geen geldige grondslag | Beroep gegrond, invrijheidstelling en schadevergoeding
Feiten en Procesverloop
Eiser, van gestelde Marokkaanse nationaliteit en geboren in 2001, is op 25 maart 2025 op grond van artikel 59, eerste lid, aanhef en onder a, Vw in bewaring gesteld. Verweerder baseerde de maatregel op zes zware en twee lichte gronden. Eiser had eerder tweemaal asiel aangevraagd (2021 en 2024) maar is in beide procedures niet verschenen voor gehoor.
De rechtbank behandelde het beroep op 8 april 2025.
Overwegingen Rechtbank
Onjuiste ophoudingsgrondslag
Verweerder erkent dat eiser aanvankelijk op een verkeerde grondslag is opgehouden. De rechtbank acht dit niet redengevend voor onrechtmatigheid van de maatregel, maar wijst wél een proceskostenvergoeding toe vanwege dit gebrek.
Beoordeling bewaringsgrondslag – refoulementbeoordeling vereist
De rechtbank overweegt ambtshalve dat een geldige bewaringsmaatregel vereist dat het risico op schending van het beginsel van non-refoulement is beoordeeld.
- In 2021 en 2024 zijn terugkeerbesluiten genomen, maar zonder inhoudelijke beoordeling van het refoulementrisico.
- Beide besluiten zijn in rechte onaantastbaar, maar dat betekent niet dat ze zonder meer als grondslag voor bewaring mogen dienen.
- Volgens het Arrest Ararat (C-156/23) moet de rechter ook ambtshalve controleren of terugkeer in strijd is met artikel 5 van Richtlijn 2008/115/EG en artikel 19 van het EU-Handvest.
Conclusie rechtbank
De rechtbank concludeert dat:
- Verweerder nimmer een inhoudelijke beoordeling van het refoulementrisico heeft uitgevoerd.
- De bestaande terugkeerbesluiten niet kunnen dienen als rechtsgeldige grondslag voor de bewaringsmaatregel.
- De maatregel van aanvang af onrechtmatig is.
Overige beroepsgronden
Niet behandeld, gelet op de primaire onrechtmatigheid.
Conclusie en Gevolgen
- Uitspraak: Beroep gegrond
- Gevolgen:
• Bewaring opgeheven
• Onmiddellijke invrijheidstelling bevolen
• Schadevergoeding: € 1.800 (18 dagen)
• Proceskostenvergoeding: € 1.814
Noten
• ECLI:EU:C:2024:892 (Arrest Ararat)
• ECLI:NL:RVS:2021:1155
• Richtlijn 2008/115/EG
• Handvest van de Grondrechten van de EU – artikel 19