Dakloze man mag niet apart van zijn gezin in bewaring

InstantieRechtbank Den Haag (zittingsplaats Utrecht)
Datum27-03-2026
ECLIECLI:NL:RBDHA:2026:8562
ZaaknummerNL26.6271
TypeVreemdelingenrecht, artikel 59b lid 1 aanhef en onder a en b Vw 2000
DictumBeroep gegrond

Feiten en procesverloop

Bij besluit van 30 januari 2026 heeft de minister aan eiser, van Azerbeidzjaanse nationaliteit, de maatregel van bewaring opgelegd op grond van artikel 59b, eerste lid, aanhef en onder a en b, Vw 2000, met het oog op vaststelling van identiteit/nationaliteit en het verkrijgen van gegevens voor de beoordeling van zijn asielaanvraag. De minister heeft de maatregel op 9 februari 2026 opgeheven, zodat de beoordeling zich beperkt tot de vraag of aan eiser schadevergoeding moet worden toegekend (artikel 106 Vw). Eiser voerde daarnaast aan dat hij voorafgaand aan de maatregel niet door een arts was gezien en daarom detentieongeschikt zou zijn (eerdere suïcidepoging, medicatie, PTSS); de rechtbank volgde dit niet, omdat eiser noch in het gehoor noch ter zitting had onderbouwd waarom hij detentieongeschikt zou zijn. De bewaringsgronden (artikel 5.1b Vb) waren onbetwist. De rechtbank heeft het beroep op 16 februari 2026 op zitting behandeld.

Standpunt eiser: Eiser stelt dat de minister had moeten volstaan met een lichter middel dan bewaring, omdat de minister geen zorgvuldige belangenafweging heeft gemaakt waarbij de belangen van zijn kinderen een eerste overweging vormen: zijn echtgenote en twee kinderen verblijven ook in Nederland, willen de asielprocedure gezamenlijk doorlopen, en verbleven tijdens zijn inbewaringstelling op straat of bij kennissen omdat eiser niemand had om op terug te vallen.

Standpunt minister: De minister nam aan dat het gezin door vrienden en kennissen zou worden opgevangen en zag daarin geen aanleiding voor een lichter middel dan bewaring.

Overwegingen rechtbank

  • In de maatregel van bewaring is onvoldoende gemotiveerd waarom de minister geen aanleiding zag voor een lichter middel dan bewaring.
  • Eiser had bij het gehoor voorafgaand aan de maatregel al verklaard dat hij een vrouw en twee kinderen in Nederland heeft die financieel van hem afhankelijk zijn; door in het besluit slechts op te nemen dat het gezin door kennissen en vrienden zou worden geholpen, zonder op deze omstandigheden in te gaan, is sprake van een onzorgvuldige voorbereiding (kernoverweging).
  • Van de minister mag worden verwacht dat hij zorgvuldig handelt met het oog op de belangen van de kinderen; dat het gezin tijdens de inbewaringstelling feitelijk op straat leefde en slechts af en toe hulp kreeg, terwijl de minister er zonder meer van uitging dat opvang door vrienden en kennissen volstond, onderstreept dit motiveringsgebrek.
  • Gelet op dit zorgvuldigheids- en motiveringsgebrek is het beroep gegrond en is de maatregel van bewaring vanaf het moment van opleggen onrechtmatig geweest.

Conclusie en gevolgen

  • Het beroep is gegrond.
  • De rechtbank kent schadevergoeding toe voor 11 dagen onrechtmatige bewaring; in de overwegingen (r.o. 10) berekent de rechtbank dit als 11 x EUR 120 = EUR 1.320, maar in de Beslissing wordt de Staat der Nederlanden veroordeeld tot betaling van EUR 1.760 (dit dictumbedrag is het bindende, daadwerkelijk toegewezen bedrag).
  • De minister wordt veroordeeld in de proceskosten van eiser tot een bedrag van EUR 1.868 (1 punt voor het beroepschrift en 1 punt voor de zitting, waarde per punt EUR 934).
  • Tegen deze uitspraak kan hoger beroep worden ingesteld bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na de dag van bekendmaking.

Noten

  1. ECLI:NL:RBDHA:2025:3272 (Rechtbank Den Haag, zittingsplaats Roermond, 5 maart 2021): eiser beroept zich op deze uitspraak voor het belang van doktersonderzoek voorafgaand aan bewaring wegens gestelde detentieongeschiktheid.
  2. ECLI:NL:RBDHA:2025:25709 (Rechtbank Den Haag, zittingsplaats Arnhem, 31 december 2025): uit deze uitspraak volgt dat de minister de belangen van de kinderen onvoldoende heeft meegewogen in de afweging om af te zien van de bewaringsmaatregel.

Ontdek meer van Jurisprudentie vreemdelingen bewaring

Abonneer je nu om meer te lezen en toegang te krijgen tot het volledige archief.

Lees verder