Jurisprudentie vreemdelingenbewaring

Al op weg naar Duitsland tijdens de zitting: hoorrecht niet geschonden

Rb. Den Haag | zp Groningen | 03-02-2026 | ECLI:NL:RBDHA:2026:1807 | NL26.3569 | Vreemdelingenrecht (art. 59a Vw 2000) | Beroep ongegrond

Feiten en procesverloop

Nationaliteit eiser: niet vermeld. Eiser werd op 21 januari 2026 in bewaring gesteld (art. 59a Vw) ter voorbereiding Dublin-overdracht aan Duitsland. De zitting was bepaald op 30 januari 2026, maar eiser werd op diezelfde dag overgedragen. De gemachtigde voerde ter zitting voor het eerst het beroep op het aanwezigheidsrecht aan. Eiser had suïcidale gedachten geuit bij terugkeer naar Duitsland en had herhaaldelijk aangegeven niet mee te willen werken. Verweerder voerde vier zware gronden (3a, 3b, 3c, 3d) en drie lichte gronden (4a, 4c, 4d) aan.

Overwegingen rechtbank

• Aanwezigheidsrecht: De minister heeft contact opgenomen met DT&V om de overdracht later te plannen; dit bleek niet mogelijk vanwege werkafspraken met de Duitse autoriteiten. De gemachtigde deed pas op de zitting een beroep op het aanwezigheidsrecht. Eiser was vertegenwoordigd door zijn gemachtigde; de kern van het hoorrecht is niet aangetast (ECLI:NL:RVS:2020:991 en ECLI:NL:RVS:2025:3939 — hoorrecht fundamenteel maar niet absoluut; ECLI:NL:RVS:2025:86 — inspanningsverplichting afhankelijk van omstandigheden).
• Zware gronden (art. 5.1b lid 3 Vb): 3a, 3b, 3c, 3d — niet betwist en voldragen.
• Lichte gronden (art. 5.1b lid 4 Vb): 4a, 4c, 4d — niet betwist.
• Lichter middel: Niet adequaat gelet op vluchtrisico, eerder vertrek met onbekende bestemming, herhaalde weigering en suïcidale gedachten.
• Voortvarendheid: Overdracht 23 januari 2026 aangekondigd, 30 januari 2026 gerealiseerd.
• Ambtshalve toetsing: Geen strijd met non-refoulement of gezinsleven (ECLI:EU:C:2022:858 en ECLI:EU:C:2025:647).

Conclusie en gevolgen

• Oordeel: Beroep ongegrond.
• Schadevergoeding: Afgewezen.
• Proceskosten: Geen proceskostenveroordeling.
• Rechtsmiddel: Hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na bekendmaking.

Noten

1. ECLI:NL:RVS:2020:991 — ABRvS 7 april 2020: hoorrecht fundamenteel maar niet absoluut; kan evenredig worden beperkt.
2. ECLI:NL:RVS:2025:86 — ABRvS 15 januari 2025: inspanningsverplichting alternatieven afhankelijk van omstandigheden.
3. ECLI:EU:C:2022:858 — HvJ EU 8 november 2022 (C, B en X): ambtshalve toetsing rechtmatigheid bewaring.
4. ECLI:EU:C:2025:647 — HvJ EU 4 september 2025 (Adrar): non-refoulement ambtshalve te toetsen.