Jurisprudentie vreemdelingenbewaring

Bewaring op asielgrond niet toegestaan zonder ingediende asielaanvraag, meent rechtbank Roermond

Rb. Den Haag | zp Roermond | 03-02-2026 | ECLI:NL:RBDHA:2026:1841 | NL26.3825 | Vreemdelingenrecht (art. 59b Vw 2000) | Beroep gegrond

Feiten en procesverloop

Eiser (Turkse nationaliteit, geboren 1988) was op 11 september 2025 een terugkeerbesluit en op 8 december 2025 een inreisverbod opgelegd. Op 20 januari 2026 werd hij aangehouden. In het bewaringsgehoor verklaarde hij te vrezen voor terugkeer naar Turkije maar geen asielaanvraag te willen indienen. Verweerder vatte dit op als een beschermingswens en stelde hem op de asielgrond (art. 59b Vw) in bewaring. Op 29 januari 2026 diende eiser formeel asiel aan. Verweerder voerde twee zware en drie lichte gronden aan (art. 5.1b Vb).

Overwegingen rechtbank

• Onjuiste grondslag: Eiser had op 20 januari 2026 geen asielaanvraag ingediend en viel niet onder de Opvangrichtlijn 2013/33 maar onder de Terugkeerrichtlijn 2008/115. Art. 59b Vw kon niet worden toegepast.
• Non-refoulement vóór bewaring: Uit Adrar (ECLI:EU:C:2025:647) en Ararat volgt dat eiser geen asielaanvraag hoefde in te dienen om bescherming tegen refoulement te genieten. Verweerder diende vóór oplegging te beoordelen of non-refoulement aan verwijdering in de weg stond.
• Asielgrond als alternatief niet toegestaan (ECLI:EU:C:2024:868, Bouskoura — bewaringsgronden vallen onder afzonderlijke rechtsstelsels; bewaring op onjuiste grondslag leidt tot opheffing).
• Latere asielaanvraag heft gebrek niet op: Het indienen van de aanvraag op 29 januari 2026 maakt de onrechtmatige inbewaringstelling niet alsnog rechtmatig.

Conclusie en gevolgen

• Oordeel: Beroep gegrond; bewaring onmiddellijk opgeheven.
• Schadevergoeding (art. 106 Vw): EUR 1.680,– (14 dagen detentiecentrum × EUR 120,–/dag).
• Proceskosten: EUR 1.868,– ten laste van verweerder.
• Rechtsmiddel: Hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na bekendmaking.

Noten

1. ECLI:EU:C:2025:647 — HvJ EU 4 september 2025 (Adrar): vreemdeling hoeft geen asielaanvraag in te dienen om bescherming tegen refoulement te genieten; ambtshalve toetsing verplicht.
2. ECLI:EU:C:2024:868 — HvJ EU 4 oktober 2024 (Bouskoura): bevaringsgronden vallen onder afzonderlijke rechtsstelsels; bewaring op onjuiste grondslag leidt tot opheffing.