Jurisprudentie vreemdelingenbewaring

Schizofrenie niet onderzocht door psychiater maar door verpleegkundige en algemeen arts: grensdetentie onrechtmatig

Rb. Den Haag | zp Amsterdam | 03-02-2026 | ECLI:NL:RBDHA:2026:4802 | NL26.2870 | Vreemdelingenrecht (art. 6 lid 3 Vw 2000) | Beroep gegrond

Feiten en procesverloop

Eiser (nationaliteit niet vermeld in de uitspraak) arriveerde aan de grens. Op 10 januari 2026 werd een vrijheidsontnemende maatregel opgelegd op grond van artikel 6 lid 3 Vw (grensdetentie in JCS/Schiphol). De maatregel werd door verweerder opgeheven op 21 januari 2026; de beoordeling beperkt zich tot de vraag of de tenuitvoerlegging op enig moment onrechtmatig was.

Eiser stelde: (1) JCS is geen gespecialiseerde opvanglocatie; (2) hij was detentieongeschikt wegens gediagnosticeerde schizofrenie en het staken van zijn medicatie (clozapine).

Overwegingen rechtbank

• JCS-kwaliteit: De rechtbank conformeert zich aan het oordeel van de Afdeling (ECLI:NL:RVS:2025:258) dat een eerdere andersluidende uitspraak vernietigde; prejudiciële vragen lopen nog. Grond slaagt niet.
• Medische kwetsbaarheid (tijdlijn): 12 januari 2026: gemachtigde stuurt IMMO-signaleringslijst — eiser maakt een zeer onrustige en gespannen indruk, volgt niet goed, is gestopt met clozapine, heeft in het verleden een suïcidepoging gedaan. 13 januari 2026: aanmeldgehoor bevestigt deze observaties (warrig, geen antwoord op vragen, onrustig bewegend). 14 januari 2026: verweerder laat alleen een MedTadvies opstellen door een verpleegkundige (eiser kan worden gehoord; arts tekent ter accordering, maar heeft eiser niet zelf onderzocht en is geen psychiater). Verweerder volstaat verder met verwijzing naar aanwezige medische zorg in JCS.
• Onvoldoende onderzoek: Verweerder had na de signalen van 12 en 13 januari uiterlijk een dag later nader — en gelet op de schizofreniediagnose: psychiatrisch — onderzoek moeten instellen. Het enkele MedTadvies en de verwijzing naar de medische dienst zijn onvoldoende. Artikel 11 lid 1 Opvangrichtlijn is geschonden. Maatregel onrechtmatig vanaf 14 januari 2026.

Conclusie en gevolgen

• Uitspraak: Beroep gegrond; maatregel onrechtmatig vanaf 14 januari 2026.
• Schadevergoeding: EUR 960,– (8 × EUR 120 DTC, aldus de beslissing).
• Proceskosten: EUR 1.868,–.
• Rechtsmiddel: Hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na bekendmaking.

Noten

• ECLI:NL:RVS:2022:364 — ABRvS 2022: verweerder heeft een actieve onderzoeksplicht bij serieuze signalen dat de medische situatie van een gedetineerde de voortzetting van de maatregel onevenredig bezwarend maakt; enkel verwijzen naar de medische dienst volstaat niet ter voldoening aan artikel 11 lid 1 Opvangrichtlijn.