Jurisprudentie vreemdelingenbewaring

Inspanningsverplichting geschonden: belangenafweging, geen proceskosten, geen opheffing, geen schadevergoeding

Rb. Den Haag | zp Arnhem | 17-02-2026 | ECLI:NL:RBDHA:2026:3051 | NL26.4874 | Vreemdelingenrecht (art. 59b lid 1 aanhef en onder b Vw 2000) | Beroep ongegrond

Feiten en procesverloop

Nationaliteit eiser: niet vermeld. Eiser verbleef van 29 november 2025 tot 27 januari 2026 in strafrechtelijke detentie. Op 29 december 2025 sprak hij de asielwens uit; hem werd ten onrechte meegedeeld dat hij daarvoor een advocaat nodig had. Hierdoor werd zijn asielaanvraag pas op 27 januari 2026 (dag van de inbewaringstelling) in behandeling genomen. Zitting op 10 februari 2026. Verweerder liet zware grond 3f ter zitting vallen.

Overwegingen rechtbank

• Inspanningsverplichting: Als een vreemdeling tijdens strafdetentie de asielwens uit, moet hij daartoe zo spoedig mogelijk in staat worden gesteld — daarvoor is geen advocaat nodig (ECLI:NL:RVS:2010:BN0229 — tijdsverloop tussen asielwens en indiening kan invloed hebben op noodzaak en duur bewaring). De minister schond deze verplichting.
• Gebrek, maar belangenafweging: De schending maakt de bewaring niet automatisch onrechtmatig (ECLI:NL:RVS:2014:892 — inspanningsverplichting geen absolute garantie; ECLI:NL:RVS:2025:2039 — gebrek leidt tot onrechtmatigheid slechts als belangen niet in redelijke verhouding staan). De gronden zijn deugdelijk en direct bij de inbewaringstelling werd de asielaanvraag in behandeling genomen.
• Zware gronden (art. 5.1b lid 3 Vb): 3a en 3b. Lichte gronden (art. 5.1b lid 4 Vb): 4c en 4e. Beide gronden dragen de maatregel (ECLI:NL:RVS:2020:829 — feitelijke toelichting volstaat).

Conclusie en gevolgen

• Oordeel: Beroep ongegrond.
• Schadevergoeding: Afgewezen.
• Proceskosten: Geen proceskostenveroordeling.
• Rechtsmiddel: Hoger beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State binnen één week na bekendmaking.

Noten

1. ECLI:NL:RVS:2014:892 — ABRvS 7 maart 2014: inspanningsverplichting bij strafrechtelijke detentie; schending vereist belangenafweging.
2. ECLI:NL:RVS:2010:BN0229 — ABRvS 24 juni 2010: tijdsverloop tussen asielwens en indiening kan invloed hebben op noodzaak en duur bewaring.
3. ECLI:NL:RVS:2025:2039 — ABRvS 9 mei 2025: gebrek leidt tot onrechtmatigheid slechts als belangen niet in redelijke verhouding staan.
4. ECLI:NL:RVS:2020:829 — ABRvS 25 maart 2020: feitelijke toelichting volstaat voor motivering bevaringsgronden.