Rb. Den Haag | Zwolle | 02-06-2026 | ECLI:NL:RBDHA:2026:14800 | NL26.27807 | Vreemdelingenbewaring (art. 59 lid 1 aanhef en onder a Vw) | Beroep ongegrond
Feiten en procesverloop
Eiser stelt de Somalische nationaliteit te hebben en in 1985 geboren te zijn (r.o. 1). Hij kreeg in 2019 een terugkeerbesluit en verliet Nederland sindsdien niet. De minister legde op 15 mei 2026 de maatregel op. Zware gronden 3b, 3c, 3d en 3h, lichte gronden 4a, 4c en 4d; de feitelijke juistheid is niet betwist (r.o. 2-3). Eiser deed afstand van het recht te worden gehoord; zitting 28 mei 2026. Hij stelt dat tussen 2019 en 2026 niet aan zijn uitzetting is gewerkt, dat onduidelijk is of Somalië meewerkt en dat een presentatie pas in juli te laat is (r.o. 6).
Overwegingen rechtbank
- Lichter middel (r.o. 4-5). Eiser werd op straat aangetroffen terwijl hij blikjes verzamelde, heeft geen vaste verblijfplaats of middelen, weigerde vingerafdrukken, verhoor en gehoor, gooide de papieren weg en liet bij het vertrekgesprek van 20 mei 2026 schreeuwend weten niet in gesprek te willen. Bij de uitreiking van het terugkeerbesluit in 2019 weigerde hij te tekenen. Er is geen aanknopingspunt dat hij zich aan een meldplicht zou houden.
- Zicht op uitzetting naar Somalië in het algemeen (r.o. 7). Volgens de toelichting van de minister mocht eiser eerder door een toegewezen voorlopige voorziening niet worden uitgezet, en werkte Somalië daarvóór niet mee aan gedwongen terugkeer. Sindsdien is met de Internationale Organisatie voor Migratie en Buitenlandse Zaken aan de betrekkingen gewerkt. In augustus 2025 is één laissez-passer afgegeven en in 2026 tot nu toe drie; alle vier leidden tot uitzetting van niet-meewerkende personen vanuit strafdetentie. Omdat de Koninklijke Marechaussee niet tot Mogadishu escorteert, gaat de escort tot Nairobi en neemt Jubba Airways het traject naar Mogadishu over; bij weigering in Mogadishu zorgt Jubba Airways voor terugkeer naar Nairobi en ligt er een ticket naar Nederland klaar. In het algemeen ontbreekt het zicht op uitzetting niet; dat niet eerder aan terugkeer is gewerkt, is verdedigbaar omdat het om recente ontwikkelingen gaat.
- In het geval van eiser (r.o. 7.1). Presentatie in persoon in juli 2026, omdat in juni 2026 door verkiezingen in Somalië geen presentaties plaatsvinden. Twee à drie maanden na de LP-aanvraag is niet onredelijk laat. Daarna volgen een eventuele nationaliteitsbevestiging, een LP-verzoek via de ambassade in Brussel en goedkeuring in Mogadishu. Dat de vaststelling langer duurt omdat eiser niet meewerkt, komt voor zijn risico.
- Ambtshalve (r.o. 8). Geen onrechtmatigheid (HvJ 8 november 2022; Adrar; Aroja).
Conclusie en gevolgen
- Uitspraak: beroep ongegrond (r.o. 9).
- Schadevergoeding: verzoek afgewezen.
- Proceskosten: geen veroordeling (r.o. 10).
- Rechtsmiddel: hoger beroep bij de Afdeling binnen één week na bekendmaking.
Noten
- ECLI:NL:RBDHA:2026:14800: deze uitspraak
- HvJ 8 november 2022, C., B. en X., ECLI:EU:C:2022:858
- HvJ 4 september 2025, Adrar, ECLI:EU:C:2025:647
- HvJ 5 maart 2026, Aroja, ECLI:EU:C:2026:148
- Art. 59 Vw 2000, art. 5.1b Vb 2000
